آبله بز (GPV)

اولین بار Hensen در سال 1879 ابله بزی را از نروژ گزارش کرد. بعدها این بیماری در طی جنگ جهانی اول در مقدونیه مشاهده و در سال 1926 در این کشور همه گیر گردید. آبله گوسفندی و ابله بزی علائم کلینیکی مشابهی در گوسفند و بز ایجاد می کنند که عمدتا با تب، ترشح زیاد بزاق، ورم ملتحمه و التهاب مخاط بینی همراه با ترشحات بینی و چشم اغاز می شود و سپس این علائم با ظهور ضایعات پاکس در سراسر پوست همراه می شوند.
دوره کمون بیماری پس از تزریق بین پوستی 4 تا 7 روز است و در شرایط طبیعی از 8 تا 13 روز متغیر است. پس از آن بیماری با علائمی مثل افزایش دمای بدن، افزایش حرکات تنفسی، ادم پلک و ریزش ترشحات از بینی و چشم آغاز می شود. دمای رکتال به بیش از 40 درجه سانتیگراد می رسد و بزغاله های مبتلا ممکن است قبل از نشان دادن علائم خاص ابله در همین مرحله تلف شوند. عقده های لنفاوی سطحی متورم شده و گاهی ممکن است خونریزی کنند. عقده های لنفاوی پشت حلقی متورم شده و با ایجاد فشار روی نای می توانند در تنفس اختلال ایجاد کنند. درشکل گوارشی آبله اسهال همواره وجود دارد. اگر جراحات و تاول ها روی چشم ایجاد شوند، منجر به ضایعات قرنیه خواهد شد. گاهی مفاصل نیز دچار تورم چرکی می گردند. گاهی شکل عصبی با عفونت مغزی-نخاعی بروز می کند. سقط جنین به ندرت اتفاق می افتد.
ویروس در همه ترشحات دام، مدفوع و دلمه های جدا شده از بدن دام بهبود یافته، وجود دارد. میزان ابتلا و مرگ و میر بسته به نژاد دام و سویه ویروس متفاوت است. میزان واگیری آبله گوسفند و بز در دام های حساس مایه کوبی نشده بسیار بالا بوده و گاهی به بیش از 75 درصد نیز می رسد. میزان مرگ و میر در دام های جوان بین 5 تا 50 درصد متغیر بوده و خسارات اقتصادی ناشی از بیماری خصوصا در بره ها و بزغاله قابل توجه است( تلفات در بره های زیر 4 ماه تا 100 درصد نیز می رسد)
دام های آلوده می بایست از بقیه جدا شوند و در آغل تمیز نگهداری شوند. همراه تغذیه مناسب، درمان تسکین دهنده ضروری بنظر می رسد. اساسا در کشورهایی که بیماری در آن بومی است یکی از راه های بسیار موثر پیشگیری و کنترل، واکسیناسیون با استفاده از واکسن های زنده تخفیف حدت یافته است. ایمنی حاصل از این واکسن ها حداقل یک سال است.
در حال حاضر سویه های رایج دنیا که توسط سازمان بهداشت جهانی دام شناخته شده است، سویه های Gorgan و Mysore برای ابله بزی می باشند. واکسن تخفیف حدت یافته ابله بزی سویه گرگان در سال 1353 توسط دکتر رامیار و همکاران به دنیا معرفی گردید. در ایران از سال 1309 مبارزه با ابله گوسفندی و سپس مبارزه با ابله بزی بوسیله واکسیناسیون اغاز شده است. مراحل اولیه تولید این واکسن، توسط تیم تحقیقاتی شرکت ویرا واکسن، متشکل از افراد متخصص و با انگیزه در بخش تحقیق و توسعه (R&D) در حال انجام است و در آینده¬ای نزدیک به تولید انبوه رسیده و روانه بازر خواهد شد.

بالا